Kico ta abuso sexual di mucha? Abuso sexual di mucha ta ora un hende di mas edad, di sexo opuesto of mesun sexo cu e mucha, usa su influencia, experiencia of poder pa forza e mucha pa haci of tolera actonan sexual cune. Abuso sexual por pasa un biaha of ser ripiti varios biaha durante hopi aña. Kico nos por considera como abuso sexual?Ken por comete abuso sexual?
- Mustra e mucha material pornografico.
- Laga e mucha ta testigo di actonan sexual.
- Caricia e mucha na un manera erotico.
- Envolvi e mucha den masturbacion mutuo.
- Penetra e mucha of purba penetra e mucha: relacion sexual, sexo oral,
sexo anal, penetracion cu obheto.- Tene, laga tene of mara e mucha pa asina penetr’e.
- Usa arma, violencia of dominio fisico riba e mucha pa propio satisfaccion sexual.
- Usa e mucha pa prostitucion.
- Usa mucha pa pornografia.
- Saca potret indecente di mucha.
- Papia abiertamente tocante sex pa spanta e mucha of pa lanta su curiosidad.
Kico por ta e señalnan di abuso sexual? Señalnan sicologico y di comportacion:
- Mayor, mayornan adoptivo of di crianza.
- Un ruman homber of ruman muher grandi.
- Otro miembro di famia.
- Un babysitter.
- Un maestro di school.
- Personal di pasadia.
- Lidernan di actividad hubenil.
- Instructor di deporte.
- Un mucha mas grandi.
Señalnan relaciona cu movecion y actitud:
- Sentimento di miedo.
- Sentimento di depresion.
- Comportacion agresivo y rebelde.
- Isolacion for di mucha di su edad.
- Falta di confianza propio y den otro persona.
- No por hunga wega di mucha.
- Tendencia di huy y spijbel.
- Duna indicacion directo of indirecto di abuso sexual den forma di pintura, storia of composicion.
- Conocimento di mas tocante sex y comportacion sexual provocativo.
- Problema na school: siñamento ta bay atras, problema di concentracion, cansancio pa falta di soño.
Señalnan fisico y sicosomatico:
- Miedo pa contacto fisico y spanto intenso ora di mishi cu bil, chanchan y barica.
- No ta hunga wega di movecion espontaneamente of no ta interesa den esaki.
- Rabia y berguenza riba propio curpa.
- Miedo pa drumi riba lomba.
- No ta durf di kita paña.
Señalnan den famia:
- Tendencia halto pa saca.
- Dolor di barica, dolor di cabez, dolor di bil.
- Pleki blou na vagina.
- Grawatamento na partinan genital.
Kico ta e consecuencianan di abuso sexual? Abuso sexual di mucha por tin consecuencia enorme, tanto fisico como emocional. E consecuencianan aki por presenta durante e periodo di abuso of por ta mas obvio despues. Consecuencia fisico:
- E famia ta hopi cera.
- Tin un mayor cu ta domina.
- E mucha ta carga hopi responsabilidad di famia.
- Den e famia ta existi un forma di bida caotico of hopi stricto.
- E famia falta participacion mutuo y afeccion.
Consecuencia emocional:
- Daño na vagina y matriz.
- Problema sicosomatico, por ehempel dolor di barica, dolor di cabez, problemanan alimenticio y cansancio di mas.
Consecuencia na un edad mas halto:
- Sentimento di culpabilidad y berguenza.
- Sentimento di agresividad pa su mes y pa otro.
- Angustia.
- Sentimento di responsabilidad pa “conserva” e famia: miedo pa e famia kibra ora revela e secreto.
- Lealtad di mas relaciona cu e abusador.
- Soledad cu ta conduci na isolacion.
- Sentimento di incapacidad pasobra no por cambia e situacion.
- Sentimento di poder debi na su posicion special, por ehempel door di extra atencion.
- Confusion riba su sexualidad.
Persona adulto ainda despues di añanan ta experiencia e consecuencia di abuso sexual di tempo nan tabata mucha. Con pa preveni abuso sexual? Pakico prevencion ta importante?
- Depresion, neurosis y tendencia pa comete suicidio.
- Miedo y disgusto pa por ehempel sexualidad, homber, mishimento y intimidad.
- Uso di alcohol y droga.
Kico un mucha mester sa? Un mucha mester sa y comprende e principionan di seguridad personal. Pa hopi hende ta dificil pa papia cu un mucha con pa proteha su mes contra abuso sexual. Algun sugerencia:
- Mayornan no por proteha nan yiu 24 ora pa dia.
- Hopi biaha ta malinforma e mucha tocante ora y unda abuso sexual por sosode y kende por abusa di dje.
- Un mucha mester ta bon informa y siña con pa tene su mes for di e peliger di abuso sexual.
SIETE PRINCIPIO BASICO DI SEGURIDAD PERSONAL 1. Siña e mucha tocante fulamento. Mayoria abuso sexual ta encera fulamento of caricia inapropia na e mucha door di e adulto. Un mucha mester sa con pa determina ki ora y con un hende por mishi cune of e por mishi cu otro. 2. Siña e mucha pa confia locual e ta sinti. Un mucha ta sinti ora algo ta bon, malo of bruha. 3. Siña e mucha cu e por bisa NO na cualkier adulto. Siña un mucha pa ta respetuoso y obediente. Sin embargo, un mucha tambe mester por bisa NO na un adulto pa proteha su mes contra un situacion desagradabel. 4. Siña e mucha cu su curpa ta di dje. Un mucha ta siña liher pa locual ta “di mi” ora ta trata di co’i hunga, bicicleta, etc. Mester siñ’e for di chikito cu e tin e derecho pa dicidi riba su curpa ken por mishi cune si of no. 5. E mucha mester sinti su mes “safe”, p’esey siñ’e pa aleha for di un situacion desagradabel. 6. Siña e mucha pa no tene secreto inapropia. E mester siña conta secreto cu ta dun’e miedo y ta haci’e daño. 7. Siña e mucha ken ta e personanan cu e por confia pa yud’e den caso cu abuso sexual a tuma lugar.
- Inclui e topico den un conversacion tocante seguridad en general (awa, trafico y candela).
- Ora di papia tocante seguridad personal usa e nombernan corecto pa e partinan di curpa. Esaki ta siña un mucha pa ta comodo cu su curpa.